1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

 

Resim
Resim

Modern Kaos Teorisinin oluşumu incelendiğinde birkaç çarpıcı ve ilginç keşfin etkili olduğu görülür. Bunlardan birisi 1890 larda Fransız Matematikçi Henri Poincaré tarafından 3 gezegenin birbiriyle etkileşimi üzerine bir problem üzerine çalışırken yaşandı.Poincaré problemde kullanılacak çekim kanunlarının çok iyi bilindiği için çözümün oldukça kolay ve direkt olarak çıkacağını kestiriyordu.Ama sonuç umulmadık bir şekilde çıktı,

Poincaré sonuçları üzerinde düşünülmeyecek kadar tuhaf olarak değerlendirdi ve çalışmasını yarıda bıraktı. Alman mühendis B. Van der Pol elektrik devreleriyle çalışırken benzer bir problemle karşılaştı. Bilinen matematik denklemlerle kolaylıkla tanımlanabilen sistemlerle çalışıyordu. Fakat oluşturduğu devreler yorumlayamadığı umulmadık ve düzensiz sonuçlar verdi.

Resim
Resim

1961 yılında, Amerikalı meteorolog Edward Lorenz kaotik davranışın başka bir örneğiyle karşılaştı. Lorenz 12 denkleme bağlı olarak hava tahmini yapan bir sistem geliştirmişti. Denklemler hava seyrini etkileyen hava basıncı, sıcaklık, nem vb. faktörleri gösteriyordu. Bu denklemlerde verilen değerlerdeki çok küçük değişikliklerin beklenmedik büyük sonuçlara yolaçması Lorenz’in şaşırmasına neden oldu.Lorenz kendisine şu soruyu sordu, “ Brezilya’ daki bir kelebeğin kanat çırpması Texas’ ta bir tornadoya yol açar mı?” Böylece küçük etkilerin büyük sonuçlara yol açacağı durumlarda ‘kelebek etkisi’ tabiri kullanılmaya başlandı.

Kaos durumu tamamen umutsuz bir tahmin edilememezlik durumu değildir. Kaotik sistemlerde bile bir düzen seyri olabilir. Kaosta bir düzen vardır. Bilim adamları kaosu matematiksel olarak yorumlamayı ve düzenli parçalarını bulmayı hızla öğreniyorlar. Mekanik, elektrik ve biyolojik sistemlerde kaotik davranışın kontrolünden yararlanılarak sistemlerin stabilizasyonu sağlanabilmektedir.

İlgini Çekebilecek Diğer Başlıklar:

Piramitlerin Sırrını Çözüldü... Piramitlerin en büyüğü olan "Keops" piramidi üzerinde 8 yıldır çalışan Houdin, yarattığı üçboyutlu bilgisayar modeliyle yüzyıllardır akıllara takılan soruyu yan...

Göktaşı Bir Ülkeyi Haritadan S... Bilim insanları uyarıyor: dünyaya 300 metre çapındaki Apophis adlı göktaşı çarpabilir, bir ülke haritadan silinebilir... Bilim insanları uyarıyor: 2036'da düny...

Uyanık Kalmanın Sınırı... Uyanık Kalmanın Sınırı,uyanık kalmanın sınırı, uyanık kalmak, uykusuz kalma rekoru, uykusuzluk rekoru: Bunun deneyle ispatlanmış cevabı 264 saat, yani yaklaşık ...

Az tuz, Az Risk... Dünyanın en saygın tıp dergileri arasında gösterilen British Medical Journal, Harvard Üniversitesi’nin bugüne kadar tuzun zararları konusunda yaptığı en geni...

Babaya Mektup... Adam oğlunun odasının önünden geçerken hayretle bakakaldı. Yatağı güzelce toplanmıştı ve odası hiç olmadığı kadar derli toplu görünüyordu. Sonra adam yastığın ...

Turancılık Nedir... Turan Nedir, Turancılık Nedir? Bu makalede: Turancılık kavramının ne olduğunu, bu ülkünün gerçekleştirilebiirliğini ve ne tür amaçlar ihtiva ettiğini okuyacaksı...


Yorum ekle

1) Yorumlarınız yönetici onayından geçtikten sonra görünmeye başlayacaktır.
2) Cümlelerinizde imla ve yazım hatalarına LÜTFEN dikkat ediniz. Aksi halde yorumunuz maalesef YAYINLANMAYACAKTIR.


Güvenlik kodu
Yenile