JoomlaLock.com All4Share.net
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

 

Resim
Resim

Modern Kaos Teorisinin oluşumu incelendiğinde birkaç çarpıcı ve ilginç keşfin etkili olduğu görülür. Bunlardan birisi 1890 larda Fransız Matematikçi Henri Poincaré tarafından 3 gezegenin birbiriyle etkileşimi üzerine bir problem üzerine çalışırken yaşandı.Poincaré problemde kullanılacak çekim kanunlarının çok iyi bilindiği için çözümün oldukça kolay ve direkt olarak çıkacağını kestiriyordu.Ama sonuç umulmadık bir şekilde çıktı,

Poincaré sonuçları üzerinde düşünülmeyecek kadar tuhaf olarak değerlendirdi ve çalışmasını yarıda bıraktı. Alman mühendis B. Van der Pol elektrik devreleriyle çalışırken benzer bir problemle karşılaştı. Bilinen matematik denklemlerle kolaylıkla tanımlanabilen sistemlerle çalışıyordu. Fakat oluşturduğu devreler yorumlayamadığı umulmadık ve düzensiz sonuçlar verdi.

Resim
Resim

1961 yılında, Amerikalı meteorolog Edward Lorenz kaotik davranışın başka bir örneğiyle karşılaştı. Lorenz 12 denkleme bağlı olarak hava tahmini yapan bir sistem geliştirmişti. Denklemler hava seyrini etkileyen hava basıncı, sıcaklık, nem vb. faktörleri gösteriyordu. Bu denklemlerde verilen değerlerdeki çok küçük değişikliklerin beklenmedik büyük sonuçlara yolaçması Lorenz’in şaşırmasına neden oldu.Lorenz kendisine şu soruyu sordu, “ Brezilya’ daki bir kelebeğin kanat çırpması Texas’ ta bir tornadoya yol açar mı?” Böylece küçük etkilerin büyük sonuçlara yol açacağı durumlarda ‘kelebek etkisi’ tabiri kullanılmaya başlandı.

Kaos durumu tamamen umutsuz bir tahmin edilememezlik durumu değildir. Kaotik sistemlerde bile bir düzen seyri olabilir. Kaosta bir düzen vardır. Bilim adamları kaosu matematiksel olarak yorumlamayı ve düzenli parçalarını bulmayı hızla öğreniyorlar. Mekanik, elektrik ve biyolojik sistemlerde kaotik davranışın kontrolünden yararlanılarak sistemlerin stabilizasyonu sağlanabilmektedir.

İlgini Çekebilecek Diğer Başlıklar:

  • Erkekler Daha Erken Ölüyor... AB üyesi ülkelerde yaşayan erkekler kadınlara göre daha erken hayatını kaybediyor, kadınlar ise erkeklerden daha az para kazanıyorlar. AB tarafından hazırla...
  • Vizyon Çalışması... Gözlerinizi kapatın ya da kapatmayın fark etmez. Çeşitli görüntülerle kendinizi temizlediğinizi, müspet enerjilerle dolduğunuzu düşleyin. Beyin hayal gücüyle ge...
  • Tsunami Nasıl Oluşur -Tsunami ... Japonca'da "liman dalgası" anlamına gelen tsunami sözcüğü; okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan deprem volkan patlaması ve bunlara bağlı taban çökmesi zemi...
  • Yara Bandına Son... Yara Bandına Son: Bu yazıda, ABD'de yer alan Johns Hopkins Üniversitesi'nde, yara bandının sonunu getirecek bir araştırma yer almaktadır. ABD'nin en önemli...
  • AB Müzakere Çerçeve Belgesi... AB Müzakere Çerçeve Belgesi, Müzakereleri Düzenleyen Genel İlkeler, Müzakerelerin Esası, Müzakere Prosedürleri ve Düzenlenmesi, Müzakere Başlıklarına İlişkin Y...
  • İnsan Kendini Gıdıklayabilir M... Gıdıklanmak hem eğlenceli hem de biraz rahatsız edici, değil mi? Bir insan gıdıklanınca derinin yüzeyindeki küçük sinir lifleri harekete geçer ve hemen sinyalle...

Yeni yorum eklemek için yeterli yetkiniz yok. Siteye kayıt olmanız gerekebilir.