1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)
Hava yoluyla yapılan hızlı seyahatler esnasında yaşanan ve vücut üzerinde etkileri olan değişimler konusunda zaman zaman bazı sorunlar ortaya çıkar. Bu duruma Jet-Lag adı verilir. Bir başka ifadeyle Jet-Lag; uçakla seyahat esnasında dünyanın zaman dilimleri geçilirken insan vücudunun bu hızlı zaman değişimine adapte olamamasıdır. Kısaca, yerel saatle beynimizin hipotalamus bezi tarafından düzenlenen vücudun biyolojik saatinin uyumsuzluğu olarak da bilinir.
Araştırmalar, özellikle bu durumun batıdan doğuya doğru uçuşlarda daha çok ortaya çıktığını göstermiştir. Yine, yapılan araştırmalara göre uzun süreli gündüz uçuşlarında bu problem, gece uçuşarına göre daha fazladır. Doğal olarak insan vücudu geceleri uyumaya, gündüzleri ise uyanık yani aktif  durumda bulunmaya alışmıştır. Uçak seyahatleri esnasında doğal ritm (Circadian Clock) bozulur ve bazı emareler ortaya çıkar.
Jet-Lag, gençlerde ve çocuklarda daha az görülür. Bunun sebebi, gençlerin değşimlere yaşlılara nazaran daha çabuk adapte olması nedeniyledir.
Belirtileleri
Aşırı yorgunluk, uykusuzluk, mide ve baş ağrıları, oryantasyon bozukluğu, iştahsızlık, alınganlık genel belirtilerdir.
Düzensiz kalp aışları ve koordinasyon bozuklukları da görülen belirtilerdendir.
Ortaya çıkan bu tüm olumsuz etkiler şu şekilde kategorize edilirler; Jetlag, insanları fiziksel, zihinsel ve duygusal olarak etkilerler. Fiziksel etki olarak ayaklarda şişkinlik, zihinsel etkiye örnek şaşkınlık (özellikle, yönlerin şaşırılması) ve duygusal etkiyede korku ve endişe gibi kuruntular örnek verilebilir.
Nedenleri
Vücut ritminin bozulmasının bir çok nedeni olup, başlıcaları şunlardır;
• Zaman dilimlerinin geçilmesi esnasında vücut saati diyebileceğimiz iç ritmin bu duruma uyumsuzluğu.
• Uykusuzluk ve stresli durumlar.
• Uçak içerisindeki kuru havanın insanın derisinde, boğazında ve burun nefes borularında kurumaya yol açarak öksürüğe, burun akıntısına, boğaz ağrılarına neden olması.
• Diğer bir etken olan kabin basıncının hantallık, yorgunluk ve uyuşukluk yaratması.
• Uzun uçuşlardaki hareketsizliğin oluşturduğu olumsuzluklar.
Jet-Lag’dan nasıl korunulur
Uçağın havalanışında veya inişlerinde kulak ve baş ağrıları olabileceğinden soğuk algınlığı rahatsızlığı olanlar uçak yolculuğunu tercih etmemelidir. Seyahat öncesinde iyi bir dinlenme tavsiye edilen diğer bir durumdur. Ayakkabıların çıkarılarak ayakların rahatlatılarak, seyahat esnasında gerçekleştirilecek uykular bu problemin hafif atlatılmasına  yardımcı olur. Uyku hapı alınarak uyumak, uzmanlar tarafından şiddetle önerilmemektedir. Nedeni de, bu şekildeki ağır bir uyku sonucunda hareketsiz hale gelen vücuttaki kan dolaşımının çok yavaşlamasıdır. Bu konuda bir çok olumsuz sonuçlar yaşanmış ve kayıtlara da geçmiştir.
Özellikle yaşlı insanlar için daha riskli olan hareketsizliğin yaratacağı rahatsızlığı önlemek için kabin içinde küçük yürüyüşler veya koltukta otururken gerinme hareketleri şeklinde eksersizler uzmanlarca önerilmektedir.
Alkollü ve kafeinli içkiler tavsiye edilmez. Ayrıca, sigara kullanılmamalı, çok zorunlu olmadıkça ilaç alınmamalı, uçaktaki kuru hava nedeniyle vücutta olan su kaybını karşılamak  için mutlaka suyun içilmesinin  tercih edilmesi önerilmektedir.
Seyahatler esnasında saatler, bulunulan bölge saatlerine göre ayarlanmalı, uyuma ve yemek yeme düzeni yine bu bölge saatlerine göre geçekleştirilmelidir.
Uçaktan indikten sonra en kısa zamanda gün ışığına çıkılarak uyum sağlanması da bir başka tavsiyedir.
İnsan vücudunun bu reaksiyonu için yapılan araştırmalarda ilave bazı önleyici ve iyileştirici öneriler de mevcuttur. Bunlar; Işık terapisi adı verilen uygun zamanlarda verilen kuvvetli ışığa vücudun kendi biyolojik ritmini ayarlaması ve vücut ritmini düzenleyen hipotalamus bezinin ürettiği Melatin maddesinin suni olarak üretilenlerinin hap şeklinde alınmasıdır. Bununla birlikte, jetlag’ın yarattığı çok farklı semptomların tüm etkilerini ortadan kaldıran tek bir ilaç türü de henüz mevcut değildir.
jet lag ne demek, jetlag, jet lag, jet lag nedir, jetlag nedir, jetlag ne demekJet Lag Ne Demek-Jet Lag Nedir-Jet Lag Sendromu-Jetlag: Hava yoluyla yapılan hızlı seyahatler esnasında yaşanan ve vücut üzerinde etkileri olan değişimler konusunda zaman zaman bazı sorunlar ortaya çıkar. Bu duruma Jet-Lag adı verilir. Başka bir  ifadeyle Jet-Lag; uçakla seyahat esnasında dünyanın zaman dilimleri geçilirken insan vücudunun bu hızlı zaman değişimine uyum sağlayamamasıdır. Kısaca, yerel saatle beynimizin hipotalamus bezi tarafından düzenlenen vücudun biyolojik saatinin uyumsuzluğu olarak da bilinir.

Araştırmalar, özellikle bu durumun batıdan doğuya doğru uçuşlarda daha çok ortaya çıktığını göstermiştir. Yine, yapılan araştırmalara göre uzun süreli gündüz uçuşlarında bu problem, gece uçuşarına göre daha fazladır. Doğal olarak insan vücudu geceleri uyumaya, gündüzleri ise uyanık yani aktif  durumda bulunmaya alışmıştır. Uçak seyahatleri esnasında doğal ritm (Circadian Clock) bozulur ve bazı emareler ortaya çıkar.

Jet-Lag, gençlerde ve çocuklarda daha az görülür. Bunun sebebi, gençlerin değşimlere yaşlılara nazaran daha çabuk adapte olması nedeniyledir. 

Jet Lag Belirtileleri
Aşırı yorgunluk, uykusuzluk, mide ve baş ağrıları, oryantasyon bozukluğu, iştahsızlık, alınganlık genel belirtilerdir. 
Düzensiz kalp aışları ve koordinasyon bozuklukları da görülen belirtilerdendir.
Ortaya çıkan bu tüm olumsuz etkiler şu şekilde kategorize edilirler; Jetlag, insanları fiziksel, zihinsel ve duygusal olarak etkilerler. Fiziksel etki olarak ayaklarda şişkinlik, zihinsel etkiye örnek şaşkınlık (özellikle, yönlerin şaşırılması) ve duygusal etkiyede korku ve endişe gibi kuruntular örnek verilebilir.

Jet Lag Nedenleri
Vücut ritminin bozulmasının bir çok nedeni olup, başlıcaları şunlardır;

    • Zaman dilimlerinin geçilmesi esnasında vücut saati diyebileceğimiz iç ritmin bu duruma uyumsuzluğu.
    • Uykusuzluk ve stresli durumlar.
    • Uçak içerisindeki kuru havanın insanın derisinde, boğazında ve burun nefes borularında kurumaya yol açarak öksürüğe, burun akıntısına, boğaz ağrılarına neden olması.
    • Diğer bir etken olan kabin basıncının hantallık, yorgunluk ve uyuşukluk yaratması.
    • Uzun uçuşlardaki hareketsizliğin oluşturduğu olumsuzluklar.

    Jet-Lag’dan Nasıl Korunulur


    Uçağın havalanışında veya inişlerinde kulak ve baş ağrıları olabileceğinden soğuk algınlığı rahatsızlığı olanlar uçak yolculuğunu tercih etmemelidir. Seyahat öncesinde iyi bir dinlenme tavsiye edilen diğer bir durumdur. Ayakkabıların çıkarılarak ayakların rahatlatılarak, seyahat esnasında gerçekleştirilecek uykular bu problemin hafif atlatılmasına  yardımcı olur. Uyku hapı alınarak uyumak, uzmanlar tarafından şiddetle önerilmemektedir. Nedeni de, bu şekildeki ağır bir uyku sonucunda hareketsiz hale gelen vücuttaki kan dolaşımının çok yavaşlamasıdır. Bu konuda bir çok olumsuz sonuçlar yaşanmış ve kayıtlara da geçmiştir.   
     
    Özellikle yaşlı insanlar için daha riskli olan hareketsizliğin yaratacağı rahatsızlığı önlemek için kabin içinde küçük yürüyüşler veya koltukta otururken gerinme hareketleri şeklinde eksersizler uzmanlarca önerilmektedir.

    Alkollü ve kafeinli içkiler tavsiye edilmez. Ayrıca, sigara kullanılmamalı, çok zorunlu olmadıkça ilaç alınmamalı, uçaktaki kuru hava nedeniyle vücutta olan su kaybını karşılamak  için mutlaka suyun içilmesinin  tercih edilmesi önerilmektedir.

    Seyahatler esnasında saatler, bulunulan bölge saatlerine göre ayarlanmalı, uyuma ve yemek yeme düzeni yine bu bölge saatlerine göre geçekleştirilmelidir.
    Uçaktan indikten sonra en kısa zamanda gün ışığına çıkılarak uyum sağlanması da bir başka tavsiyedir.  

    İnsan vücudunun bu reaksiyonu için yapılan araştırmalarda ilave bazı önleyici ve iyileştirici öneriler de mevcuttur. Bunlar; Işık terapisi adı verilen uygun zamanlarda verilen kuvvetli ışığa vücudun kendi biyolojik ritmini ayarlaması ve vücut ritmini düzenleyen hipotalamus bezinin ürettiği Melatin maddesinin suni olarak üretilenlerinin hap şeklinde alınmasıdır. Bununla birlikte, jetlag’ın yarattığı çok farklı semptomların tüm etkilerini ortadan kaldıran tek bir ilaç türü de henüz mevcut değildir. kaynak1-kaynak2

    İlgini Çekebilecek Diğer Başlıklar:

    Nedir bu Guinness Rekorlar Kit... Nedir bu Guinness Rekorlar Kitabı? Guinness Rekorlar Kitabı’nı herkes bir şekilde biliyor; ama bugüne kadar Türkiye’de ne bu kitabı gören oldu, ne de Guinness’i...

    Burun Kanamasının Nedenleri... Burun Kanamasının Nedenleri, burun kanaması neden olur, burun kanaması sebepleri, burun kanaması ilk yardım, burun kanama nedenleri: Burun kanaması KBB ala...

    Maymunlar Üzerine Araştırma... Maymunlar Üzerine Araştırma: En çok satan kitaplar listesinde haftalarca birinci sırada yer alan Freakonomics kitabının yazarı Steven Levitt, yaklaşık bir yıl ö...

    Beden Dİli Bizi Ele Veriyor... Bu aralar ‘beden dili' fazlasıyla popülerdir. Neden mi? Çünkü beden dilini bilen insanlar artık konuşmaya gerek kalmadan karşısındakinin neler hissettiğini an...

    Mevlana Müzesi... Mevlana Müzesi: Bugün müze olarak kullanılmakta olan Mevlâna Dergâhı`nın yeri, Selçuklu Sarayı`nın Gül Bahçesi iken bahçe, Sultan Alâeddin Keykubad tarafından M...

    Basel II Kriterleri Nedir, Etk... Basel II Kriterleri Nedir, Etkileri Nelerdir? Türkiye'nin de içinde bulunduğu bu yeni sistem, bankaların ...


    Yorum ekle

    1) Yorumlarınız yönetici onayından geçtikten sonra görünmeye başlayacaktır.
    2) Cümlelerinizde imla ve yazım hatalarına LÜTFEN dikkat ediniz. Aksi halde yorumunuz maalesef YAYINLANMAYACAKTIR.


    Güvenlik kodu
    Yenile