JoomlaLock.com All4Share.net
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)
1994 yılının başına gelindiği zamanlar, Cumhuriyet tarihinin en büyük cari açığı ve kamu açığı makroekonomik dengesizliklerin boyutunu görmek açısından yeterlidir. Orta-uzun dönemde sürdürülemeyecek olan bu yapı ve politikalar 1994 Nisan ayında içine düşülen ağır iktisadi krizin oluşumundaki nedenlerdir.
 

 

 

Diğer yandan kriz sinyallerinin alınmaya başlandığı 1993 yılının son ayları ile 1994 yılının Nisan ayı arasında geçen sürenin incelenmesi krizin yönetimi açısından da oldukça yanlış uygulamalara başvurulduğunu göstermektedir. Aşırı spekülatif sermaye girişinin ekonomik dengeler üzerindeki olumsuz etkilerini Türkiye kadar ağır yaşamış olan bazı gelişmekte olan ülkelerde krizin ortaya çıkmasıyla birlikte alınan önlemler ile krizin daha hafif atlatılması mümkün kılınmıştır. Ancak Türkiye’de başvurulan uygulamalar ve iktisadi kararlar krizin boyutunu artırıcı etki yaratmıştır da denilebilir.

Bir başka deyimle, 1993 sonu ve 1994 başını kapsayan dönemde Türkiye, kriz yönetiminde de başarısız olmuştur. 1993 yılının ortalarında siyasi otorite kamunun faiz yükünün çok yüksek olduğunu ve kısa dönemde uygulanacak politikaların faiz oranlarını düşürme amacı taşıyacağını açıklamaya başladı. Bu aşamada ekonomiye likidite enjekte edilmeye başlandı; ancak yüksek likidite ve düşmesi beklenen döviz talebini hızla artırmaya başladı. Diğer yandan yüksek cari açık da devalüasyon beklentilerini kamçılamakta ve döviz talebini artırıcı işlev görmekteydi.

 

Siyasi otorite dövize olan talebi yüksek döviz rezervlerini satarak sınırlamanın mümkün olacağı, bu şekilde piyasada dolaşan paranın İMKB’ye yönlendirilebileceği varsayımı ile hareket etmekteydi. Bu varsayımlar iki nedenle geçerli olmadı. Bunlardan birincisi büyük bankalar yüksek bir kur ayarlaması olacağı bilgisi ile hareket etmekteydiler; dolayısıyla piyasaya sürülen döviz talebi kırma işlevini yerine getirmekten uzak kalmakta ve piyasaya sürülen döviz giderek artan fiyatta alıcı bulmaktaydı.

 

Diğer yandan İMKB, o dönem için 52 milyon dolar gibi dar bir işlem hacmine sahipti ve piyasada dolaşan spekülatif sermayeyi mas etme kapasitesine sahip olmaktan çok uzaktı. Sonuç olarak Ocak 1994′te döviz kuru 19 000 TL/$ Merkez Bankası rezervleri 7 milyar dolar iken Nisan 1994′te döviz kuru 38 00 TL/$’a çıkarken, uluslararası rezervler 3 milyar dolara düştü.

 

5 Nisan 1994′te hükümet dengeleri yeniden kurmak amacıyla yeni kararlılık önlemleri paketini ilan etti. Dövize olan akını kesmek ve kısa dönemli kamu borçlarını ödeyebilmek için Mayıs 1994 tarihinde %400 faizli borçlanma kâğıtlarını piyasaya sürmek zorunda kaldı. Dengeleri düzeltmeden yapay yolla faiz oranlarını düşürme çabası faiz oranlarında çok daha yüksek oranda bir sıçramaya sebep olmuştur. Sonuç, ücretlerin düşürülmesi, işsizlikte artış, yüksek bir kur ayarlaması ve üç basamaklı enflasyon döneminin açılması olarak kendini gösterdi.

 

Uygulamanın Muhteviyatı

 

İstikrar programı, enflasyon oranını düşürme, TL’ye değer kazandırma, dış satımı artırma ve bunları gerçekleştirerek, sürdürülebilir bir ekonomik ve toplumsal gelişme sürecini elde etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçlara ulaşılması, başta kamu kesimi açıklarının azaltılması ve bir dizi yapısal yeni düzenlemelerle gerçekleştirilecektir.

 

Yaklaşım ‘temel ilke olarak üretim yapan, sübvansiyon dağıtan bir devlet yapısından, ekonomide piyasa mekanizmasının tüm kurum ve kurallarıyla işlemesini sağlayan ve sosyal dengeleri gözeten bir devlet yapısına geçmeyi ele almaktadır.

 

Uygulama programı, ek olarak, döviz kurunun fiyat artışıyla uyumlu kılınmasını, TCMB’nin giderek özerk bir yapıya kavuşturulmasını sağlıklı bir para politikası düzenlenmesi, sermaye piyasasında spekülatif işlemlerin sınırlandırılmasını ve dışsatımın ve yabancı sermaye girişlerinin artırılmasını öngörmekteydi.

İlgini Çekebilecek Diğer Başlıklar:

  • Küresel Isınmanın Etkileri... Küresel Isınmanın Etkileri Nelerdir, Dünyaya olan Etkisi Nasıldır: Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış...
  • Gripten Nasıl Kurtulurum... Gripten Nasıl Kurtulurum, Gripten Nasıl Kurtulunur, Grip Nasıl Çabuk Geçer, Neden Grip Olunur, Kurtulmanın Yolları, Grip Tedavisi: Grip ve soğuk algınlığı kapıd...
  • Adam Smith Kimdir... Adam Smith Kimdir, Eserleri Nelerdir, Adam Smith Ve Ulusların (Milletlerin) Zengiliği, Görünmez El Kuramı: Adam Smith, İskoçya'nın Fife eyaletinin Kirkcaldy şeh...
  • 2010 Kurban Bayramı Ne Zaman... 2010 Kurban Bayramı Ne Zaman, 2010 Kurban Bayramı Tarih, 2010 Kurban Bayramı Tatili, 2010 Kurban Bayramı Başlangıcı, 2010 Kurban Bayramı Han...
  • Pirincin Faydaları... Bu yazıda pirincin faydaları, pirincin yararları, pirincin önemi, pirincin besin değeri, pirincin sağlımıza yararları gibi konulara değinilmiştir. Yazının ...
  • Dış Ticaret Nedir... Dış Ticaret, Dış Ticaret Nedir? Türkiye ekonomisinde 1980 sonrası dönemde en önemli değişmeler dış ekonomik ilişkiler alanında gerçekleşmiştir. Dış ticaret işle...

Yorum ekle

1) Yorumlarınız yönetici onayından geçtikten sonra görünmeye başlayacaktır.
2) Cümlelerinizde imla ve yazım hatalarına LÜTFEN dikkat ediniz. Aksi halde yorumunuz maalesef YAYINLANMAYACAKTIR.


Güvenlik kodu
Yenile